مقدمه
موضوعی که در اینجا مطرح شده نقش انبیا در اصلاح پادشاهان و مردم است. آیا انبیا همیشه به پادشاهان هشدار میدادند و آنها توبیخ میکردند و یا اینکه گاهی مشوق و حامی پادشاهان بودند؟ خیلی مهم است که بدانیم کار انبیا چه بوده است. انبیا سخنگویان خداوند بودند و وظیفه و نقش آنها انتقال پیام خدا، اصلاح و هدایت پادشاهان و مردم را در مسیر صحیح بر عهده داشتند.
به عنوان مثال به عنوان پدر خانواده یا رهبر، همانطور که ما فرزندانمان را برای اینکه بتوانیم تربیت کنیم و به مسیرهای صحیح هدایت کنیم، در اکثر مواقع آنها را توبیخ و تنبیه میکنیم تا راه صحیح را پیدا کنند و بخاطر عشق، محبت و دوست داشتن همه این کارها را انجام میدهیم و بعضی مواقع آنها را حمایت و تشویق میکنیم. خدا هم به خاطر عشق، محبت و بخشش که نسبت به پادشاهان و مردم دارد، برای اینکه در مسیر درست حرکت کنند و از گناه دوری کنند، برای اصلاح پادشاهان و مردم را توبیخ، تنبیه، تشویق و حمایت میکند.
بنابرین انبیای عهد عتیق نیز همین کار را انجام و راهنمایی میکنند که در روابط با خداوند و همدیگر، عدالت، بخشش و اخلاق را رعایت کنیم و جوامعی عادلانه و معتدل را بسازند. لذا در این مقاله، به بررسی این نقش و تأثیر انبیا برای اصلاح پادشاهان و مردم خواهیم پرداخت.
انتخاب پادشاه
با مطالعه کتاب مقدس از پیدایش تا زمان سموئیل نبی رهبری قوم را خود خدا بر عهد داشت و پادشاهی وجود نداشت و با معجزات و کارهای عظیمی که برای قوم اسرائیل انجام داد به خوبی نمایان است که همه چیز در دست اوست و قدرت اول تمام قدرتهاست.
یکی از شخصیتهای مهم کتاب مقدس موسی است. به عنوان رهبر قوم اسرائیل توسط خدا انتخاب شد تا قوم را از مصر بیرون کند و دستورات و فرامین الهی را از خدا دریافت کرد تا به مردم اسرائیل انتقال دهد و شخصیتهای مهم دیگری نیز به عنوان رهبر مانند نوح، ابراهیم، اسحاق، یعقوب، داود بودند که خدا آنها را برگزید تا قوم را با دستورات و فرامین الهی هدایت کنند.
در کتاب اول سموئیل میخوانیم خداوند سموئیل را صدا میزند (اول سموئیل 1:3-19). سموئیل اولین نبی است که خداوند او را فراخواند برای اصلاح و هدایت قوم اسرائیل.
توبیخ پادشاهان
همانطور که در مقدمه اشاره شد، خدا برای تربیت قوم و مردم در بیشتر مواقع پادشاهان را توسط انبیا توبیخ و تنبیه میکرد تا آنها به اشتباهات خود پی ببرند و به سوی فرمانهای الهی بازگشت کنند.
توبیخ پادشاه آخاب
پادشاهی آخاب در زمان ایلیای نبی و الیشع بود. آخاب و همسرش ایزابل هر آن چیزی که از نظر خدا بد بود را انجام میدادند. آخاب به دلیل اعمال نادرست و گناهانی که در مقابل خداوند ارتکاب میکرد، آنها به وسیله تبعیض و ستم به مردم، خرابکاری در عبادت و پیروی از خدای بتان، و کشتن انبیا و پیروان خدا مرتکب گناه میشدند و توسط ایلیای نبی توبیخ شدند.
تشویق پادشاهان و مردم
در عهد عتیق انبیا پادشاهان را نیز تشویق میکردند. سموئیل و ناتان داود را به پیروی از خداوند و رفتار صالحانه تشویق کردهاند و یادآوری میکردند پادشاهی آنها انتخاب خداوند بوده و به پیروی فرمانهای خداوند و عدالت و پرهیز از گناهان تشویق و هدایت میکردند.
تشویق اشعیا به پادشاهان
اشعیا نبی در تمام طول دوران حکومت پادشاهان مختلف در عهد عتیق تشویق و هدایت میکرد. مانند پادشاهانی که عبارتند از: عزیا، یوتام، آحاز، حزقیا. در زمان پادشاهی حزقیا در دوم پادشاهان باب 18 تهدیدهایی از سوی پادشاه آشور متوجه مردم یهودا شده بود و اشعیا نبی او را تشویق میکرد که نترسد و به خدا ایمان داشته باشد و به او توکل کنند.
نبوت انبیا
یکی دیگر از نقش های انبیا عهد عتیق نبوت بود "نبوت در اساسی ترین معنا پیام خداست از این رو نبوت به معنای اعلام پیامی از جانب خداوند است". نبوت ها نسبت به موقعیت های مختلف خداوند به روشهای گوناگون پیام های الهی به انبیا اعلام میکرد مانند: رویاها، نشانه ها، فرشتگان و...
نبوتها در عهد عتیق برای هدایت مردم به راه صحیح و انتخاب اعمال نیکو بکار میرفتند. انبیا به مردم اسرائیل شریعت خداوند را تعلیم میدادند و آنها را به رعایت دستورات الهی، اخلاق صالح و عبادت صحیح و اصلاح و توبه تشویق میکردند.
انبیا برای اصلاح رفتار و توبه مردم از اعمال نادرست و پرخطر تشویق میکردند. آنها به تأکید بر ترک گناهان، بازگشت به خداوند و بهبود روابط اجتماعی تأکید میکردند. آنها موظف بودند شریعت و فرایض خداوند را به مردم اعلام کنند و آنها را برای رعایت آن آماده سازند.
پیشبینی مسیح
یکی از نقشهای مهم نبوتها در عهد عتیق، پیشبینی مسیح و معلومات درباره ظهور و کار او را بیان میکنند. انبیا در پیشبینیها و وعیدهای خداوند، آمدن مسیح را پیشبینی میکردند و اعلام میکردند که او برای نجات بشریت میآید و استفاده از نبوت این بود که ایمان به آمدن او را تداوم بخشد و جهان را برای آن واقعه آماده کند و بخش بزرگ پیشگویی عهد عتیق مستقیم به ظهور عیسی مسیح و نجات مربوط میشود.
تعدادی از نبوتهای انبیا در عهد عتیق
- اشعیا: اشعیا نیز یکی از انبیای بزرگ عهد قدیم است. او به عنوان نبی و برای دوران پادشاهان یهودی، نبوتهای زیادی در زمان خود داشت که بیشتر در مورد عهد جدید نبوت کرده است.
- ارمیا: ارمیا نیز از نبیان عهد قدیم است و به مردم اسرائیل در زمان سقوط بابل، پیامهای الهی را اعلام میکرد.
- حزقیال: حزقیال نیز یکی از انبیای عهد قدیم بود و در زمان اسارت یهودا در بابل و پس از آن، به عنوان پیامبر و روحانی، پیامهای الهی را به مردم اسرائیل میرساند.
- دانیال: دانیال نیز یکی از انبیای عهد قدیم است که در زمان اسارت در بابل و پس از آن، پیامهای الهی را دریافت و به مردم اعلام میکرد.
- هوشع: هوشع نیز از انبیای عهد قدیم است که به مردم اسرائیل در زمان تناوب حکومتهای مختلف، پیامهای الهی را منتقل میکرد.
- یوئیل: یوئیل نیز از انبیای بزرگ عهد قدیم است که پیامهای الهی را در زمان بلایای الهی به مردم اعلام میکرد.
- زکریا: نبوتهای زیادی درباره عیسی مسیح و زمانهای آخر گفته است.
- میکاه: پیام امیدوارکنندهای برای یهودا دارد. "در ایام آخر ..." برای اورشلیم و یهودا، آینده خوبی میبیند. جهان از صلح الهی برخوردار میشود و مردم راههای خدا را خواهند رفت. یکی دیگر از پیشگوییهای میکاه، تولد عیسی مسیح در بیت لحم است که در عهد جدید و متی به آن اشاره شده است.
سخن آخر
با بررسی کار انبیا در عهد عتیق، همانطور که به چند مورد از نقشهای انبیا اشاره کردیم، تمام پیامهای انبیا از طرف خداوند بود و آنها هیچ چیزی را از خودشان نمیگفتند. آنها پیام خدا را که از طرقهای مختلف به آنها داده میشد، اعلام میکردند. مشاهده کردیم که خداوند به دنبال سعادتمندی قوم خودش است و برای هدایت آنها به مسیر سلامتی، آرامش و سعادت، از طریق توبیخ، تنبیه و نبوتها آنها را تشویق میکند.
به پادشاهی داود و آخاب اشاره کردیم: خدا داود را توبیخ کرد و او به گناه خود اعتراف کرد، اما آخاب به گناه ادامه داد و هلاک شد. نتیجه میگیریم که توبیخ و تشویق از هم جدا نیستند، بلکه همه در کنار هم قرار گرفتهاند برای اصلاح پادشاهان و مردم. خداوند محبت است و به عنوان داور عادل، بر حقوق و عدالت پافشاری میکند، اما بخشش او را نیز نباید فراموش کنیم.
این نماد نشانگر رابطه خدا با ماست و اینکه خدا به فکر ماست و میخواهد با او وارد رابطه شویم. چون خداوند قدوس است، به خاطر ما تنها فرزندش، عیسی مسیح، را به روی زمین فرستاد تا برای گناهان ما بر صلیب شود و خونش ریخته شود تا ما با ایمان به مسیح، توبه و بازگشت کنیم و بتوانیم با خدا وارد رابطه شویم.


